Trang chủ › Bài viết › Chi phí
Chi phíGhi giá thấp hơn giá thật trên hợp đồng mua bán nhà đất để giảm thuế: người mua gánh rủi ro gì?
Ngày 20/11/2026 · Đọc khoảng 4 phút · Yến Nhà Đất
Em là đại diện chủ đầu tư, tư vấn sản phẩm theo nhu cầu từng khách, nên em đứng phía bán. Khi ký công chứng, đôi khi có người đề nghị "ghi giá thấp cho nhẹ thuế", phần chênh lệch trả riêng bằng tiền mặt hoặc giấy tay. Nghe thì có vẻ cả hai bên đều lợi. Nhưng nếu sau này có chuyện, chính người mua thường là người khó chứng minh mình đã trả bao nhiêu. Bài này em tóm điều Bộ luật Dân sự 2015 nói về giao dịch giả tạo và những rủi ro cô chú anh chị nên biết trước. Đây là hướng dẫn chung, cô chú anh chị nên hỏi công chứng viên hoặc luật sư cho trường hợp của mình.

Luật gọi việc "ghi giá một đằng, trả một nẻo" là gì?
Điều 124 Bộ luật Dân sự 2015 nói về giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo:
- Khoản 1: khi các bên xác lập giao dịch một cách giả tạo nhằm che giấu một giao dịch khác thì giao dịch giả tạo vô hiệu, còn giao dịch bị che giấu vẫn có hiệu lực, trừ khi giao dịch đó cũng vô hiệu theo luật.
- Khoản 2: giao dịch được xác lập giả tạo nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba thì vô hiệu.
Việc một hợp đồng ghi giá thấp có bị coi là giả tạo hay không là chuyện tòa án xem xét trong từng vụ cụ thể. Em không kết luận thay. Điều em muốn cô chú anh chị thấy là: con số ghi trên hợp đồng không phải chuyện hình thức, nó có hậu quả pháp lý.
Hợp đồng bị tuyên vô hiệu thì người mua mất gì?
Điều 131 quy định hậu quả của giao dịch vô hiệu:
- Giao dịch vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ của các bên kể từ thời điểm xác lập.
- Các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận; không hoàn trả được bằng hiện vật thì trả bằng tiền.
- Bên có lỗi gây thiệt hại thì phải bồi thường.
Hãy hình dung: hợp đồng công chứng ghi 1 tỷ, thực tế trả 1,5 tỷ, phần 500 triệu đưa tay không giấy tờ rõ ràng. Nếu sau này hai bên tranh chấp và phải hoàn trả cho nhau, người mua phải chứng minh được mình đã trả 1,5 tỷ. Giấy tờ chính thức chỉ có con số 1 tỷ. Đây là ví dụ giả định để dễ hình dung, không phải một vụ việc có thật.
Còn chuyện thuế thì sao?
Thuế thu nhập cá nhân khi bán nhà đất và lệ phí trước bạ khi sang tên đều liên quan tới giá chuyển nhượng. Cách tính em đã viết ở hai bài Thuế thu nhập cá nhân 2% khi bán nhà đất và Lệ phí trước bạ khi sang tên nhà đất. Kê khai không đúng giá thực tế có thể bị cơ quan thuế xem xét lại và xử lý theo pháp luật về thuế. Cụ thể mức xử lý ra sao, cô chú anh chị nên hỏi cơ quan thuế hoặc luật sư, em không đoán.
Người mua nên làm gì cho an toàn?
- Ghi đúng giá thật trên hợp đồng công chứng. Nếu có đề nghị ghi khác, nên hỏi công chứng viên rủi ro trước khi đồng ý.
- Chuyển khoản các đợt tiền, nội dung ghi rõ "thanh toán tiền mua thửa đất số…, tờ bản đồ số…". Hạn chế đưa tiền mặt không có biên nhận.
- Giữ đủ giấy tờ: giấy cọc, biên nhận từng đợt, sao kê ngân hàng.
- Tính trước tổng chi phí gồm cả thuế phí, để không bị áp lực phải "lách" lúc ký.
- Hai bên thỏa thuận rõ ai chịu khoản thuế phí nào và ghi vào hợp đồng.
Em không khuyên nên mua hay nên chờ và không dự báo giá. Nếu cô chú anh chị cần em tư vấn sản phẩm theo nhu cầu gia đình, mời nhắn Zalo 0866 249 394.
Nguồn: Điều 124 Bộ luật Dân sự 2015 · Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015
Nhà đang bán có ảnh thật
Một vài căn Yến Nhà Đất đang giới thiệu. Giá là giá chào bán, cô chú anh chị nhắn Zalo để xem sổ và hẹn đi xem nhà.
Cô chú anh chị cần hỏi thêm? Nhắn Zalo em, kể cả ngoài giờ hành chính.
Nhắn Zalo 0866 249 394 Xem nhà đang bánBài viết là thông tin chung để tham khảo, không thay cho tư vấn của luật sư, công chứng viên hay ngân hàng. Quy định và lãi suất có thể thay đổi; cô chú anh chị kiểm tra lại với cơ quan, đơn vị liên quan trước khi quyết định.


